Tom 46. Zeszyt 3 . 2005
133
 
 

Pora lęgowa, wielkość zniesień i efektywność rozrodu dzięcioła dużego Dendrocopos major w Polsce- analiza kart gniazdowych.

Grzegorz Hebda, Mirosława Szewczyk

Abstrakt: Analizie poddano 530 kart z okresu 1970-2003, pochodzących z różnych regionów Polski. Najwięcej informacji o lęgach zebrano z różnego typu lasów (85,5%). Stwierdzono, że większość par przystępuje do lęgów w końcu kwietnia i na początku maja, a średnia data dla wszystkich lat wyniosła 2 maja. Nie wykazano różnic w terminie rozpoczęcia lęgów w zależności od środowiska, natomiast stwierdzono znaczne różnice pomiędzy sezonami rozrodczymi. W okresie 1980- -2003 wykazano tendencję do wcześniejszego gniazdowania i ostatnio dzięcioły przystępują do lęgów o około pięć dni wcześniej niż na początku lat 1980. Dzięcioły składały najczęściej 5-6 jaj (wartość modalna 5), a traciły średnio nieco ponad 1 pisklę w lęgu. Sukces lęgowy liczony metodą klasyczną wyniósł 90,5%, a metodą Mayfielda 82,4%. Najczęstszą przyczyną strat było opuszczenie lęgu i drapieżnictwo łasicowatych. Stwierdzono jeden przypadek lęgu mieszanego między dzięciołem dużym a dzięciołem białoszyim Dendrocopos syriacus. Większość informacji zebranych na podstawie analizy kart gniazdowych jest zgodna z danymi podawanymi dla Polski i Europy. Trzeba mieć na uwadze, że dane zawarte na kartach są obarczone błędami, które mogą rzutować na obraz niektórych parametrów biologii rozrodu, np. długość okresu lęgowego czy poziom strat w lęgach.

 

143
 
 

Pierzenie sów jarzębatych Surnia ulula w poznańskim ogrodzie zoologicznym.

Marian Cieślak, Zbigniew Kwieciński

Abstrakt: W warunkach normalnej ekspozycji w poznańskim zoo para sów jarzębatych w 3. kalendarzowym roku życia przystąpiła do lęgu, który zakończył się niepowodzeniem. Ptaki powtórzyły lęg, który w efekcie został przez nie porzucony. Woliera była codziennie kontrolowana a znalezione pióra identyfikowano, a następnie został odtworzony przebieg procesu wymiany lotek i sterówek obu ptaków (tab. 3 i 4). Samiec wymienił wszystkie pióra a jego pierzenie przebiegało bardzo symetrycznie i w bardzo szybkim tempie, zwłaszcza w pierwszej części okresu pierzenia. Samica wymieniła wszystkie pióra oprócz s6 (w poprzednim sezonie nie wymieniła 7 lotek drugorzędowych) a jej pierzenie było mniej symetryczne oraz wolniejsze w pierwszej części okresu pierzenia i bardzo szybkie potem. Strata pierwszego i drugi lęg miały duży wpływ na przebieg pierzenia się samicy. Nowe pióra wyrastały u obu ptaków w tempie około 5 mm na dobę. Przy podobnej kolejności pierzenia do ptaków na wolności pierzenie badanej pary było wcześniejsze (z powodów geograficznych) oraz pełniejsze zapewne z powodów dobrego wyżywienia, które w warunkach naturalnych może silnie wpływać na proces pierzenia.

 

    Raport nr 20
157
 
 

Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2004.

Komisja Faunistyczna

Abstrakt: Niniejszy raport zawiera 323 obserwacji z roku sprawozdawczego oraz 37 z lat wcześniejszych (wyróżnione podaniem pełnego roku) - akceptowanych przez Komisję i tym samym uznawanych za stwierdzenia. Dotyczą one 91 gatunków i podgatunków. Około 18% zgłoszonych obserwacji nie uzyskało akceptacji (patrz aneks).

W roku 2004 nie stwierdzono żadnego nowego dla kraju gatunku, odnotowano natomiast pierwszy pojaw grenlandzkiego podgatunku gęsi białoczelnej Anser albifrons flavirostris. Do najrzadszych ptaków należały: drugie stwierdzenie rybitwy różowej Sterna dougallii i piąte dzierzby pustynnej Lanius isabellinus. Warte odnotowania są również: piąte stwierdzenie czajki stepowej Vanellus leucurus z roku 1997 oraz pojaw po 29 latach przerwy nawałnika burzowego Hydrobates pelagicus. Pierwszy przypadek lęgu bernikli kanadyjskiej Branta canadensis w kraju dotyczy prawdopodobnie pary zbiegłej z zoo. Zwracają uwagę rekordowe liczby stwierdzeń: lodowca Gavia immer - 5, kurhannika Buteo rufinus - 7 i orlicy Larus ichthyaetus - 10. Według stanu z 31 grudnia 2004 lista awifauny krajowej obejmowała 438 gatunków.

Stwierdzenia uszeregowano według regionów w kolejności alfabetycznej, a w obrębie województwa - chronologicznie. Kod liczbowy po nazwie gatunkowej w pierwszej części dotyczy okresu sprzed roku sprawozdawczego, a w drugiej - danych z tego roku; w obu przypadkach liczba stwierdzeń łamana przez liczbę osobników; symbol "n" wyraża liczby nieustalone, skrót "ca" liczby przybliżone. Dane dotyczące dzięcioła białoszyjego Dendrocopos syriacus oraz lęgów łabędzia krzykliwego Cygnus cygnus i ostrygojada Haematopus ostralegus ograniczono do stwierdzeń nowych; stanowiska gatunków szczególnie zagrożonych utajniono.

 

    Notatki
179
 
 

Występowanie mewowców Lari na Stawach Przygodzickich.
Robert Kaczmarek, Waldemar Blaźniak, Mateusz Matysiak

 

187
 
 

Występowanie siwerniaka Anthus spinoletta w Beskidzie Wyspowym.
Łukasz Kajtoch, Agata Piestrzyńska-Kajtoch

 

189
 
 

Gniazdowanie oknówek Delichon urbicum wewnątrz budynków w Wielkopolsce.
Przemysław Wylegała, Sylwia Wylegała, Paweł Śliwa

 

194
 
 

Pręgi stresowe na lotkach sów jarzębatych Surnia ulula.
Marian Cieślak, Zbigniew Kwieciński

 

199
 
 

Jaki to ptak? 40: Zaroślówka Acrocephalus dumetorum.
Jan Lontkowski

 

 

         
  Copyright © 2007-2010, Notatki Ornitologiczne