Tom 50. Zeszyt 3. 2009
155
 
 

Liczebność i zagęszczenie bąka Botaurus stellaris na wybranych stawach rybnych Lubelszczyzny i Południowego Podlasia

Marcin Polak, Zbigniew Kasprzykowski

Abstrakt: Badania prowadzono w latach 2003-2008 na wybranych kompleksach stawów Lubelszczyzny i Południowego Podlasia (wschodnia Polska) o łącznej powierzchni 1115 ha. Zagęszczenie populacji lęgowych bąka na badanych stawach kształtowało się w przedziałach: samce - od 1,1 do 12,5 os./100 ha oraz samice - od 1,1 do 20,0 os./100 ha. Liczebność terytorialnych samców była stabilna przez cały okres badań, natomiast liczba gniazdujących samic podlegała silnym międzysezonowym fluktuacjom. Zagęszczenia terytorialnych samców stwierdzone na Lubelszczyźnie i Południowym Podlasiu należą do najwyższych w Polsce.

 

165
 
 

Rozmieszczenie, liczebność oraz zagrożenia ptaków lęgowych koryta dolnej Wisły pomiędzy Włocławkiem a Świeciem

Jacek Zieliński, Tomasz Brauze

Abstrakt: Badania prowadzono w latach 2004-2005 pomiędzy Włocławkiem a Świeciem (687-813 km szlaku wodnego) spływając korytem Wisły. W kolejnych latach, na piaszczystych wyspach Wisły stwierdzono odpowiednio 103 i 87 par rybitwy rzecznej Sterna hirundo (odpowiednio 8,2 i 6,9 pary/10 km) oraz 45 i 33 pary rybitwy białoczelnej Sternula albifrons (3,6 i 2,6 pary/10 km). Dodatkowo w roku 2004 jedna kolonia rybitwy rzecznej (40 par) istniała na barce zacumowanej w nurcie. W roku 2004 stwierdzono 39 par sieweczki rzecznej Charadrius dubius, której zagęszczenie wynosiło 3,1 pary/10 km. W obu latach odnotowano po jednej parze sieweczki obrożnej Ch. hiaticula. W latach 2004 i 2005, w skarpach stwierdzono odpowiednio 3253 i 926 nor brzegówki Riparia riparia (258,2 i 73,5 nory/10 km). W większości przypadków wyższe zagęszczenia par lęgowych i nor wymienionych gatunków stwierdzono na zbliżonym do naturalnego fragmencie badanego odcinka rzeki (687-715 km), a niższe na silniej uregulowanym (715-813 km). Badany odcinek Wisły jest ważnym w Polsce lęgowiskiem dla rybitwy białoczelnej oraz rybitwy rzecznej, skupiającym odpowiednio 4,5-5,0% oraz 3,2-3,6% ich krajowych populacji. Największym zagrożeniem dla rybitw i sieweczek na tym odcinku rzeki są nieprzewidywalne zrzuty wody ze Zbiornika Włocławskiego, które ograniczają liczbę siedlisk lęgowych, zatapiają gniazda z jajami i nielotne młode oraz mogą opóźnić przystępowanie ptaków do lęgów, zalewanych następnie przez naturalne, lipcowe wezbrania rzeki. Działalność włocławskiej zapory uniemożliwia ustalenie optymalnego terminu spływu oraz utrudnia porównywanie wyników z różnych lat badań i poszczególnych fragmentów koryta dolnej Wisły.

 

179
 
 

Wiosenna wędrówka blaszkodziobych Anseriformes w przyujściowym odcinku Wisły w latach 1997-2000

Piotr Rydzkowski, Cezary Wójcik

Abstrakt: W latach 1997-2000 w przyujściowym odcinku Wisły, na terasach zalewowych pomiędzy wsiami Mikoszewo i Drewnica prowadzono liczenia blaszkodziobych Anseriformes w okresie wiosennej wędrówki. Stwierdzono 25 gatunków; dominantami ugrupowania były: gęś białoczelna Anser albifrons (32,5%), świstun Anas penelope (29,3%) i krzyżówka A. platyrhynchos (22,5%). W niektórych sezonach stosunkowo licznie spotykano gęś zbożową A. fabalis (5,5%), cyraneczkę A. crecca (3,6%) i rożeńca A. acuta (2,0%). Maksymalne wiosenne zgrupowania blaszkodziobych na badanym terenie wahały się od 1342 (1997 r.) do 6644 os. (2000 r.). Odnotowano tu znaczące dla Pomorza Gdańskiego i kraju koncentracje kilka gatunków: łabędzia czarnodziobego Cygnus columbianus (89 os.), gęsi białoczelnej (4500 os.) gęsi zbożowej (896 os.), świstuna (2572 os.), rożeńca (354 os.), cyraneczki (890 os.) i cyranki A. querquedula (200 os.). W każdym sezonie notowano dwukrotne maksimum poziomu wody w Wiśle: od połowy lutego do końca marca i w kwietniu. Najbardziej odpowiednie warunki dla ptaków wodnych panowały podczas długo trwającego wysokiego poziomu wody w Wiśle, a jednocześnie gdy wysoka woda utrzymywała się w okresie późnej wiosny.

 

194
 
 

Zimowanie mewy żółtonogiej Larus fuscus w Polsce w latach 1996-2009

Grzegorz Neubauer, Marcin Faber, Jacek Betleja, Paweł Gębski, Tomasz Iciek, Zbigniew Kajzer, Łukasz Ławicki, Włodzimierz Meissner, Grzegorz Orłowski, Marcin Sidelnik, Damian Wiehle, Jędrzej Winiecki

Abstrakt: W pracy omówiono zimowanie mewy żółtonogiej w Polsce w ciągu 13 sezonów zimowych (1996/1997-2008/2009). Łącznie, w okresie tym stwierdzono 170 mew żółtonogich (155 obserwacji), w tym w ostatnim sezonie - aż 33 osobniki (26 obserwacji). Wyraźny wzrost liczby obserwowanych mew żółtonogich jest prawdopodobnie związany zarówno z rzeczywistym wzrostem liczebności zimującej populacji tego gatunku, jak i wyższej w ostatnich latach aktywności oraz umiejętności obserwatorów. Zimujące mewy żółtonogie stwierdzano w całym kraju, choć na wschód od Wisły zanotowano zaledwie 2 obserwacje; szczególnie często były stwierdzane nad dużymi rzekami i wzdłuż wybrzeża. Najwięcej obserwacji dokonano w miejscach koncentracji innych gatunków dużych mew zimą. Uzyskany wzorzec rozmieszczenia stwierdzeń zimowych jest pochodną warunków klimatycznych, obecności dogodnych żerowisk oraz aktywności obserwatorów. Najczęściej notowano pojedyncze ptaki (94% stwierdzeń), rzadziej po 2 osobniki, jeden raz - 3 os., a dwukrotnie - 4 os. Wśród obserwowanych mew dominowały ptaki w 1. szacie zimowej (55%) oraz dorosłe (39%), a pozostałe klasy wieku były skrajnie nieliczne (łącznie 6%). Aż 72% osobników w 2. szacie zimowej i starszych wykazywało cechy podgatunków zachodnioeuropejskich L. f. graellsii/intermedius, wskazując na ich regularne, choć nieliczne zimowanie w kraju, co nie było notowane wcześniej. Wyniki jednoznacznie wskazują na regularne zimowanie nielicznych mew żółtonogich w Polsce, co zmienia wcześniejszy pogląd o rzadkości tego zjawiska.

 

    Przeglądy
206
 
 

Wpływ farm wiatrowych na ptaki. Rodzaje oddziaływań, ich znaczenie dla populacji ptasich i praktyka badań w Polsce

Andrzej Wuczyński

 

    Notatki
228
 
 

Liczne zimowanie czapli białej Egretta alba w Polsce w styczniu 2007 roku, na tle ogólnokrajowego wzrostu jej liczebności
Łukasz Ławicki

 

234
 
 

Zimowanie orlicy Larus ichthyaetus w środkowej Polsce
Marcin Faber

 

    Zagadka
236
 
 

Jaki to ptak? 56: Sieweczka skąpopłetwa Charadrius semipalmatus
Jan Lontkowski

 

 

         
  Copyright © 2007-2010, Notatki Ornitologiczne